00 Mury

MURY OBRONNE

Obecnie zachowany jest tylko jeden odcinek po południowo zachodniej stronie miasta. Jest to mur z otoczaków granitowych i z cegły o wysokości około 3,00m i zmiennej grubości wynoszącej od 1,00 do l,5m , ze śladami licznych przemurowań. W narożniku południowo zachodnim zachowana jedna półbaszta o szerokości zewnętrznej 5,50m a od wnętrza 3,30m, Głębokość wnętrza wynosi 1,30, a wysunięcie z lica po stronie zewnętrznej 0,80cm. Wzniesiona jest z cegły w wiązaniu wendyjskim. W murze na wprost wylotów dawnych ulic znajdują się wykute jeszcze w XIXw przejścia, a na szerokości kwartału przyrynkowego usytuowanych jest 7 półkolistych prześwitów wykutych w 1973 roku. Korona murów zabezpieczona jest betonową czapą. Po zewnętrznej stronie muru biegnie aleja spacerowa obsadzona drzewami.

Budowę obwarowań złożonych z wałów ziemnych i fos rozpoczęli mieszczanie zapewne już w końcu XIII wieku. Około połowy XIV stulecia rozpoczęto wznoszenie pierścienia murów, którymi otoczono cały teren miasta. W dolnej partii wzniesiono je z kamieni granitowych, w górnej z cegły ceramicznej. Wysokość murów wynosiło około 6,00m. Prace prowadzone były w ciągu XIV i XV wieku. W murach na osiach wylotów głównej ulicy podłużnej usytuowano 2 bramy; Stargardzką od południa i Gryficką od północy. Bramy zbudowane były najprawdopodobniej z cegły w formie prostokątnych w rzucie budowli z przejazdami bramnymi w przyziemiu, zamykanymi od strony zewnętrznej bronami. Ponadto w pierścieniu murów usytuowano 3 furty; jedną przy Bramie Gryfickiej, dwie pozostałe w zachodnim i wschodnim odcinku murów. Furty zamknięte były masywnymi wrotami. Pierwsza służyła głównie właścicielom miasta, druga i trzecia rybakom i do czerpania wody w razie pożaru. Pierścień murów wzmocniony był dodatkowo kilkunastoma /od 10-14/ prostokątnymi półbasztami i być może pełnymi basztami kolistymi. Zwieńczenie murów jest nie znane. Po ich zewnętrznej stronie biegła fosa zasilana wodami z obu jezior, a dalej usypane były wały ziemne. Przy bramach nad fosami przerzucone były groble i drewniane mosty. W 1559 roku, w czasie pożaru miasta część murów uległa uszkodzeniu lecz dzięki wsparciu finansowemu hrabiego Ludwika szkody zostały naprawione. W stanie jaki uzyskały w okresie średniowiecza przetrwały do XVII wieku. Wówczas uległy częściowemu zniszczeniu głównie po stronie wschodniej. Zawalone były przejazdy bramne, zrujnowane korony i lico. Z uwagi na utratę funkcji obronnych mury już nigdy. Nie wróciły do poprzedniego stanu. Wyremontowano bramy i tylko pewne partie po stronie zachodniej. Po wschodniej, wg. relacji Bruigemanna w 2 połowie XVIII wieku mury były w połowie zawalone, a w niektórych miejscach już ich w ogóle nie było. Stan ten utrzymywał się do l ćwierci XIX wieku. Po osuszeniu wód Jeziora Małego i wybudowaniu drogi do zamku po wschodniej stronie ulicy Kleine Seestrasse zaczęły powstawać domy mieszkalne co wiązało się z dalszym procesem wyburzania murów. W 1825 roku rozebrano zniszczoną wcześniej pożarem Bramę Stargardzką, a wkrótce potem Gryficką. W 1834 roku rozebrano resztki murów po stronie wschodniej pozostawiając tylko odcinek zachodni od strony jeziora Wielkiego. Te partie wyremontowano gruntownie w latach 1835/36, przebijając na osiach wylotów ulic poprzecznych przejścia nad jezioro. W 1920 roku władze miejskie zamierzały rozebrać te ostatnie relikty, czemu sprzeciwił się Konserwator Zabytków dr.Lemcke. Na skutek jego interwencji mury pozostały i przetrwały do chwili obecnej. Po 1945 roku były kilkakrotnie remontowane. Najpierw w latach sześćdziesiątych obniżono znacznie ich wysokość, a następnie w 1973 roku przekuto w murze kilka półkoliście zakończonych arkad. Prace remontowe prowadzono również w 1979 roku. Aktualnie stan zachowania istniejącego odcinka jest dobry.

STRONA GŁÓWNA